Szkoła Podstawowa nr 21 w Dąbrowie Górniczej w 2006 r. świętowała stulecie istnienia.
1906 — początki
Jej losy są ściśle związane z dziejami kraju i miasta. Placówka powstała w 1906 roku jako 7-Klasowa Powszechna Szkoła Publiczna w Ząbkowicach. Została ufundowana ze składek mieszkańców, zbieranych z inicjatywy proboszcza parafii rzymsko-katolickiej księdza Franciszka Plankiewicza. Organem nadzorującym szkołę była Macierz Szkolna. W tym czasie placówką kierował pan Franciszek Skipirzepa. Budynek szkolny został nabyty przez dyrekcję kolei w Warszawie, stąd potoczna nazwa „szkoła kolejowa”, bądź też „kolejówka”.
1914 — przerwa w nauce
W roku 1914 wybuchła I wojna światowa. Przerwa w nauce trwała cztery lata. Zajęcia rozpoczęły się w roku szkolnym 1918-1919 pod kierunkiem pana Bolesława Krommenau. Pierwsze informacje o składzie Grona Pedagogicznego pochodzą z roku szkolnego 1919-1920. W szkole pracowali wówczas: Bolesław Krommenau – kierownik oraz Maria Krommenau, Zofia Nowacka, Stefania Nowaczek i Maria Tucholska.
1921–1925 — zmiany organizacyjne
W maju 1921 roku kierownikiem placówki został pan Jan Tasiecki. Szkoła na 4 lata zmieniła nazwę na 1-Klasową Powszechną Publiczną Szkołę Kolejową. W roku 1922 dyrekcja kolei zrzekła się nadzoru nad placówką na rzecz Inspektora Szkolnego w Sosnowcu. Była „szkoła kolejowa” otrzymała numer 2. Od 1 września 1925 roku połączono Szkołę nr 1 (prywatną) i Szkołę nr 2 w jedną instytucję.
1939–1945 — II wojna światowa
1 września 1939 roku wybuchła II wojna światowa. Szkoła została zamknięta do połowy czerwca 1940 roku. Po wznowieniu nauki na kilka dni rozpoczęły się długie wojenne wakacje. W styczniu 1945 roku walki o Ząbkowice trwały tydzień. Budynek szkolny został częściowo zniszczony. Po pracach remontowych zajęcia rozpoczęły się 19 marca 1945 roku. Obowiązki kierownika szkoły powierzono panu Henrykowi Rajczykowskiemu.
1947 — komitet budowy szkoły
15 kwietnia 1947 roku zawiązał się Obywatelski Komitet Budowy Szkoły w Ząbkowicach. Od 1 czerwca 1947 roku zatrudnieni w zakładach przemysłowych dobrowolnie opodatkowali się na rzecz budowy szkoły, przekazując 1% zarobku. Organizowano zbiórki, loterie, zabawy. Przy budowie pracowali nauczyciele, uczniowie i miejscowe społeczeństwo.
1956–1957 — szkoła dla dorosłych
1 listopada 1956 roku uruchomiono Szkołę dla Dorosłych. Trzynaście osób ukończyło w czerwcu 1957 roku kursy szkoły podstawowej.
1967 — modernizacja
Z początkiem roku 1967 Inspektorat Oświaty przystąpił do remontu kapitalnego i modernizacji pomieszczeń „szkoły kolejowej” przy ulicy Żeromskiego. Zakończenie roku szkolnego 1966-1967 odbywało się dwuetapowo.
1972–1975 — zmiany w zarządzaniu
Uroczystego otwarcia roku szkolnego 1972-1973 dokonał nowy dyrektor szkoły, pan Tadeusz Warkocz. Rok szkolny 1973-1974 przyniósł zmiany w administrowaniu szkołą. Powołano Zbiorczą Szkołę Gminną z siedzibą przy ulicy Gospodarczej. 22 września 1974 roku szkole wręczono sztandar. W roku 1975 Zbiorcza Szkoła Gminna przestała funkcjonować.
1976 — pracownie i patron
W 1976 roku zakład opiekuńczy szkoły – Huta Szkła Okiennego „Ząbkowice” sfinansował trzy nowoczesne pracownie. Odtąd pełna nazwa szkoły brzmiała: Szkoła Podstawowa nr 21 im. F. Dzierżyńskiego w Dąbrowie Górniczej.
1981 — stan wojenny
13 grudnia 1981 roku wprowadzono na terenie całej Polski stan wojenny. Po powrocie do szkoły nauka odbywała się w atmosferze spokoju i powagi.
1984–1985 — język niemiecki
W roku szkolnym 1984-1985 uczniowie klas siódmych rozpoczęli naukę języka niemieckiego.
1989–1991 — zmiany w Polsce i szkole
W czerwcu 1989 roku stanowisko dyrektora powierzono pani Teresie Kawalec. Rok później zrezygnowano z patrona. Odtąd placówka nosi nazwę: Szkoła Podstawowa nr 21 w Dąbrowie Górniczej. W roku szkolnym 1990-1991 zapoczątkowano reformę systemu edukacji. Do szkół wprowadzono naukę religii.
1999–2019 — nowa dyrekcja
We wrześniu 1999 roku funkcję dyrektora objął pan Dariusz Proksa (do sierpnia 2019 r.). Od września 2019 roku funkcję dyrektora szkoły pełni pani Wioleta Matysek.